Joxepa Antoni Aranberri “Xenpelar” (1865-1943)

Si quieres leer este texto en español, haz clic aquí.

Si vous voulez lire ce texte en français, cliquez ici.

AzalaErrenteriako Berdintasunerako Kontseiluak eskatuta, Elixabete Perez Gaztelu ikerlariak  Joxepa Antoni Aranberri bertsolariaren biografia plazaratu du. Ikerketa hau Errenteriako Udaletxearen web orrian eskuragarri dago. Honez gain, liburuan jasotzen diren bertso kantatuak ere entzun daitezke toki berean eskeintzen diren entzunezko fitxategietan. Kantaria Mirari Perez Gaztelu da.

Joxepa Antoni Aranberri Petriarena Errenterian jaio zen 1865. urteko urtarrilaren 7an. Ama, Maria Luisa, Xenpelar bertsolariaren arreba zen (Antonio Zavala, Errenteria’ko bertsolari zaarrak, Auspoa, 1968). Bere osabarengandik ez ezik, bere amarengandik ere bazetorkion Joxepa Antoniri bertsotarako jaiera. Lau urte bete baino lehen, amarik gabe geratu zen. Post hau irakurtzen jarraitu

Alderdi Popularraren itxurakeria abortuaren inguruan

Si quieres leer este texto en español, haz clic aquí.

Si vous voulez lire ce texte en français, cliquez ici.

Gallardon justizia ministroak abortuaren egungo legea erreformatu nahi du 1985ko legera itzuliz. Lege hau PSOEk egin zuen eta ondoko hiru kasutan onartzen zuen abortua: amaren osasunarentzako kaltebideren bat izanez gero, fetuak malformazioren bat izanez gero edo haurduntza bortxaketa baten ondorioa izanez gero.

Baina Gallardonek 1985eko legean zenbait aldaketa egiteko asmoa dauka. Post hau irakurtzen jarraitu

“Gartxot”en mitoak: euskara Orreagan

roncesvalles virgen 012

Orreagako Ama

Aurreko sarrera batean, “Gartxot”, konkista aitzineko konkista filmaren faltsukeriaz eta oinarri historiko ezaz hitz egin genuen. Gauza askoren artean, ondoko galdera botatzen genuen: Elizak -kasu honetan Orreagako abadeek- latina euskararen kaltetan inposatu izan balu nola da posible herri horretan gaur egun arte euskaraz mintzatu izana?

Gainera, lurralde hauen kristautzea latinaren bidez egin izan balitz, hainbesteraino errotuko al zen kristau-fedea? Gaur egun arte iraun dute mendez-mende hainbat bailarek Orreagara egindako erromeriek. Zein hizkuntzatan zuzendu da herria Orreagako Amarengana? Bere ama hizkuntzan, hau da, euskaraz. Honen isla aurki daiteke kantuetan, otoitzetan, bertsoetan, sermoietan, hainbat ohituretan, etab.

Honen guztiaren adierazgarri diren zenbait testigantza historiko ekartzen ditugu jarraian: Post hau irakurtzen jarraitu

Milaka ikasle “Gartxot” filma ikustera eramaten ari dira

Si quieres leer este texto en español, haz clic aquí.

Si vous voulez lire ce texte en français, cliquez ici.

Erlijioa Nafarroan blogatik hartutako artikulu hauek irakurtzera gonbidatzen zaituztegu.

Cartel de 'Gartxot'

2011an Asisko Urmeneta eta Juanjo Elordik plazaratutako “Gartxot, konkista aitzineko konkista” filma ederki zabaldu da Euskal Herria osoan. Izan ere, kultur erakundeen babesa eta Euskal Herriko kantari, musikari eta idazle askoren laguntza izan du. Orain gutxi, euskal ikasleak film hau ikustera eramateko gonbitea luzatu diete egileek Euskal Herriko ikastetxeei. Hortaz gain, DVD bertsioari esker, ikastetxeetan ikusi ahal izango da filma zinemara joan beharrik gabe.

Baina zer kontatzen du “Gartxot”ek? Irakurleek jakingo dutenez, filma Arturo Campion idazle iruindarrak 1917an gazteleraz argitaratutako “El bardo de Izalzu” eleberrian oinarritzen da. Poligrafo nafarrak Zaraitzuko kondaira bat hartu zuen abiapuntutzat liburu hau idazteko. Campionen liburuak historikotasun urria dauka, baina Gartxot filmaren egileek oraindik urrunago eraman dute beraien sormena. Post hau irakurtzen jarraitu

“Abertzalea” ote da euskara?

Si quieres leer este texto en español, haz clic aquí.

Si vous voulez lire ce texte en français, cliquez ici.

Norena da euskara? Zein da bere ideologia? Abertzalea? Ez-abertzalea? Eskuindarra? Ezkertiarra? Erregezalea? Errepublikazalea? Liberala? Sozialista?… Gai korapilatsu eta polemiko hau argitzearren Endrike Knörr euskaltzainak 1990an Diario de Navarran idatzitako artikulu interesgarri hau transkribatzen dugu. Zein izango ote da erantzuna? Post hau irakurtzen jarraitu

Euskal Herriaren izateaz

Si vous voulez lire ce texte en français, cliquez ici.

¡Si quieres leer este artículo en castellano, haz clic aquí!

Aurreko maiatzan, Euskal Herriaren existentziari buruzko eztabaida baten berri izan genuen. Historialari nafar batek, Santi Leonek, Diario de Noticiasen ondokoa bota zuen: “horixe Euskal Herria asmatu egin dugula, baina bere garaian Espainia edo beste nazio batzuk asmatu ziren bezala eta, hain zuzen ere asmatu egin dugulako, forma emango diogu“.

Adierazpen honek bere oihartzuna izan zuen interneten. Hala, Navarra Confidencialek Leoneren hitzek Euskal Herria kontzeptu politiko gisa asmakizun hutsa zela aitortzen zutela irizten zuen. Honela, egunkari honen arabera, abertzaletasunaren asmoak oinarririk gabe geratuko lirateke.

Santi Leonek Navarra Confidenciali erantzun zion bere hitzak manipulatuak izan zirela argitu nahian: Euskal Herria imaginaria (explicada a los fachas). Navarra Confidencialek berriro idatzi zuen honen inguruan bere irakurketari eutsiz. Hortaz gain, beste historialari abertzale batek erantzun zion Leoneri bere baieztapena huskeria bat besterik ez zela argudiatuz.

Baina eztabaida hau erreinu zaharraren mugak gainditu zituen eta baita Madrilera ailegatu ere Post hau irakurtzen jarraitu

%d bloggers like this: